Ekim İhtilali(Bolşevik İhtilali)
Ekim İhtilali(Bolşevik İhtilali)
Ekim İhtilali ,dünyanın ilk e en büyük Sosyalist Devleti olan S.S.C.B’nin kurulmasına giden süreçte siyasal ve ekonomik temellerin atılmasını sağlayan “Ekim Devrimi” veya “Bolşevik Devrimi” olarak adlandırılan Halk Hareketi yalnızca Rusya coğrafyasının değil, tüm Dünya’nın kaderini değiştirecek 20.yüzyılın en önemli siyasal ve toplumsal olaylarından biri kabul edilmektedir.
20.yüzyıla girildiğinde Rus Çarlığı'nın katı halde uyğuladığı otoratik [1] rejim ve içinde barındırdığı farklı milletlerin üzerine uyğuladığı baskılardan ötürü halk bezmişti. Ve 1.Dünya Şavaşı'na girdiği için ekonomisinin kötülüğünden ötürü halk ve askerlere yıkıcı bir etki yarattı. 1917 yılında devrimci hareketlenmeler oluşmuştu.
23 Şubat'ta Petrograd işçileri mevcut düzeni protesto eden bir gösteri yaptı. Bu gösterilerde “ kahrolsun istibdat, ekmek ve adalet istiyoruz” sloganları atıldı. Çar, ordusunu ve Kazak askerleri bu gösterileri bastırmak için gönderdi.Ancak bu subaylara karşı , cepheden gelen askerler silahını doğrultarak tepki verdi .Kazak ordusu ise halkla savaşmak istememişti. İsyanın büyümesi üzerine 2.Nikolay tahtı kardeşine bıraktı ancak kardeşi Prens Mihail bu hareketlenmelerden korkarak tahtı devralmayı reddetti. Böylece monarşi rejmi yıkılmış oldu. Duma Meclisinde , Monarşi taraftarı millet vekileri Prens Lvov 'un başkanlığını üstlendiği geçici bir hükümet kurdular. Bu hükümette din adamları , aristokratlar ,fabrikatörler ve Çar subayları vardı . Yoksul halkı ise Sovyetler temsil ediyordu. . Ama halktaki barış isteği dikkate alınmadı ve İtilaf Devletleri'nin baskıları yüzünden savaşa devam edildi. Ama Lenin bu savaşın taraftarı değildi . İsviçre'den gönderdiği mektup ile Rusya'daki merkezine geçici hükümete destek verilmemesi gerektiğini, işçi ve köylülerin ancak Sovyetlerin tam iktidarı ile zafer kazanacağını belirten mektup gönderdi. Nisanda İsviçre'den Pentrograd'a gelen Lenin kalabalık bir kitleyle karşılaştı . Lenin burada bir nutuk gerçekleştirdi ve bu nutukta sosyalizm için Sovyetlerin tam iktidar olacağı bir devrim çağrısı yaptı. Hemen ardından "Nisan Tezleri" olarak adlandırılan ünlü tezleri yayınladı.
Bu tezlerde emperyalist paylaşım savaşı sırasında Avrupa genelinde sosyal-demokratların kendi hükümetlerinin savaş konusundaki politakalarını desteklemelerinden dolayı sosyal-demokratlarıyla adının önemi yitirildiğinden dolayı Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisinin ismini Komünist Parti olarak değiştirdi. Ve bunlardan sonra Barış, ekmek ve adalet" istiyoruz ve "Tüm İktidar Sovyetler'e" sloganıyla harekete geçti.1 Mayıs 'da Dışişleri Bakanı Milyukov müttefiklere savaşa devam edileceği hakkında taahhüt verdi.Petrogad Sovyet bu açıklama üzerine üzerine halkın aldatıldığını yazan bildiri kağıtları dağıttı.Rus cephesindeki Alman ordularının batı cephesine kaymasını istemeyen İtilaf Devletleri'nin baskısıyla alınan bu karar halkta tepkiye sebep oldu ve protesto edildi.4 Mayıs 'da başlayan gösterilerde "kahrolsun geçici hükümet" ,"Milyukov istifa " ,"bütün iktidar Sovyetlere" sloganlar atılar.Bu gösteriler Moskava'da da gerçekleştirilmiştir.Temmuz'da Almanlara düzenlenen başarısız saldırdan sonra 500,000 işçi Geçici Hükümetin istifasını istedi.Bunun ardından Sovyetlerin olan Oetrograd Garnizonu'nun çağrısıyla asker ve işçiler Geçici Hükümet alehine prostestolar düzenledi . Gösteriler sonucu 56 kişi ölmüş ve 560 kişi de yaralanmıştır. Sovyetler tektikçi olarak bakanları suçladı.Bu dönemde ekonomi felakete gidiyordu . Ülkenin dış borcu 50 milyar rubleyi [2] aşmış durumdaydı.Temmuz'da özellikle Bolşeviklere karşı baskı artırıldı ve Pren Lvov istafa etmişti . Prensin yerine Aleksandr Kerenski Geçici Hükemet'in başkanı oldu . Ama politikaları aynı Çar'da olduğu gibiydi. Hükümetten izinsiz olarak bildiri dağıtılması ve miting yapılması yasaklandı. Lenin hakkında idam kararı çıkarıldı. Bu karar üzerine Lenin güvenlik amacıyla Finlandiya'ya iltica etti. Ancak Bolşevikler üzerinde tutuklamalar ve yargısız infazlar arttı. Troçki başta olmak üzere çok sayıda Bolşevik tutuklandı.Petrograd'da Çarlık Ordusu komutanlarından Lavr Kornilov komutasındaki Kazak Ordu'su ile darbe yapmaya kalmış.Kerenski olayın ucunun onu bulacağını anladı ve Bolşeviklerden yardım talebinde bulundu.Şehirlerdeki Bolşevik işçi ve askerler Kornivol aleyhine eylemler gerçekleştirdi. Bolşevik Parti Merkezi, Kornilov 'un durdurulması için çağrı yaptı . Bu çağrıdan sonra Bolşevik Kazak Askerlerinin provagandası yüzünden ordu dağıldı ve darbe gerçekleştirilemedi . Bundan ötürü Bolşeviklerin saygınlığı artı ve bu yüzden daha çok desteklenmeye başlandı. Trotoskş kefaletle serbest kalınca Petrograd yönetimini ele aldı. Lenin gizli bir şekilde Petrograd'a gelip devrimi organize etmeye başladı.
Eylül ve Ekim aylarında 1,000,000'dan fazla işçi Geçici Hükümeti protesto etti. İşçiler fabrikalrdaki yönetimi ele aldı ve üretim ile dağıtımı denetlemeye başladı. Ekim 1917’ye gelindiğinde kırda da benzer bir durum vardı. Büyük toprak sahiplerine karşı köylüler 4000'den fazla ayaklanma eylemi gerçekleşti. Geçici Hükümetin büyük toprak sahibi zengin köylüler olan kulakların isteklerine göre hareket etmesi ve ayaklanmaları bastırmak için askeri birlik göndermesi yoksul köylülerin de toprakların kendilerine verileceğini söyleyen Bolşeviklere destek vermesine sebep oldu.Cephede, şehirlerdeki garnizonlarda ve savaş gemilerindeki askerler ve bahriyeliler de açıkça Geçici Hükümeti tanımadıklarını ilan etti ve seçilmiş temsilcilerini Sovyetlere göndererek iktidarın alınmasından yana görüş bildirdi. 10 Ekim günü Bolşevik Merkez Komitesi Lenin başkannlığında silahlı ayaklanmayı tartışmak için toplandı .Toplantıda ayaklanmaya olumlu bakıldı .Bu sırada devrimin gerçekleşeceğini farkeden Kerenski Devrimci Askeri Komite'nin tüm üyelerinin tutuklanmasını emretti. Ama artık tam anlamıyla oteritesini kaybetmiş hükümetin başkanının emrini yerine getirecek az sayıda asker kolayca püskürülmüştür. Devrimci Askeri Komite, Rusya halkına yayınladığı bildiride demokratik bir barış ve üretim mekanizması üzerinde işçi denetimi için Sovyetlerin tam iktidar olacağı bir devrim çağrısı yaptı.24 Ekim'de 1917'de Bolşevikler , Pentrograd'da Geçici Hükümete kaşı harekete geçti . Cezaevlerindeki Bolşevikler salındı . 25 Ekim'de 10000 Kızıl Muhafızlar[3} tüm hükümet binalarını ve stratejik mevkiileri ele geçirdi. Vlademir Stankeviç'in yönettiği askerler karşı direnişe geçsede Bolşeviklere karşı başarılı olamamıştı.Aynı günün gecesinde Bolşevikler, Hükümetin Sarayına saldırdı ve bu saray 8 Kasım'da düştü. Hümükümetin üyeleri hapse atıldı. İktidar fiilen alındıktan sonra toplanmakta olan ve çoğunluğunu Bolşevik ve müttefikleri olan Sol SR vekillerinin oluşturduğu II. Tüm Rusya Sovyetler Kongresi'nde iktidarın Lenin önderliğindeki Bolşeviklere bırakıldığı ilan edildi.
Peki Ama Bu Devrimin Sonuşları Ne?
Ekim İhtilali ,dünyanın ilk e en büyük Sosyalist Devleti olan S.S.C.B’nin kurulmasına giden süreçte siyasal ve ekonomik temellerin atılmasını sağlayan “Ekim Devrimi” veya “Bolşevik Devrimi” olarak adlandırılan Halk Hareketi yalnızca Rusya coğrafyasının değil, tüm Dünya’nın kaderini değiştirecek 20.yüzyılın en önemli siyasal ve toplumsal olaylarından biri kabul edilmektedir.
20.yüzyıla girildiğinde Rus Çarlığı'nın katı halde uyğuladığı otoratik [1] rejim ve içinde barındırdığı farklı milletlerin üzerine uyğuladığı baskılardan ötürü halk bezmişti. Ve 1.Dünya Şavaşı'na girdiği için ekonomisinin kötülüğünden ötürü halk ve askerlere yıkıcı bir etki yarattı. 1917 yılında devrimci hareketlenmeler oluşmuştu.
23 Şubat'ta Petrograd işçileri mevcut düzeni protesto eden bir gösteri yaptı. Bu gösterilerde “ kahrolsun istibdat, ekmek ve adalet istiyoruz” sloganları atıldı. Çar, ordusunu ve Kazak askerleri bu gösterileri bastırmak için gönderdi.Ancak bu subaylara karşı , cepheden gelen askerler silahını doğrultarak tepki verdi .Kazak ordusu ise halkla savaşmak istememişti. İsyanın büyümesi üzerine 2.Nikolay tahtı kardeşine bıraktı ancak kardeşi Prens Mihail bu hareketlenmelerden korkarak tahtı devralmayı reddetti. Böylece monarşi rejmi yıkılmış oldu. Duma Meclisinde , Monarşi taraftarı millet vekileri Prens Lvov 'un başkanlığını üstlendiği geçici bir hükümet kurdular. Bu hükümette din adamları , aristokratlar ,fabrikatörler ve Çar subayları vardı . Yoksul halkı ise Sovyetler temsil ediyordu. . Ama halktaki barış isteği dikkate alınmadı ve İtilaf Devletleri'nin baskıları yüzünden savaşa devam edildi. Ama Lenin bu savaşın taraftarı değildi . İsviçre'den gönderdiği mektup ile Rusya'daki merkezine geçici hükümete destek verilmemesi gerektiğini, işçi ve köylülerin ancak Sovyetlerin tam iktidarı ile zafer kazanacağını belirten mektup gönderdi. Nisanda İsviçre'den Pentrograd'a gelen Lenin kalabalık bir kitleyle karşılaştı . Lenin burada bir nutuk gerçekleştirdi ve bu nutukta sosyalizm için Sovyetlerin tam iktidar olacağı bir devrim çağrısı yaptı. Hemen ardından "Nisan Tezleri" olarak adlandırılan ünlü tezleri yayınladı.
 |
| Lenin halkı ayaklandırıyor. |
Bu tezlerde emperyalist paylaşım savaşı sırasında Avrupa genelinde sosyal-demokratların kendi hükümetlerinin savaş konusundaki politakalarını desteklemelerinden dolayı sosyal-demokratlarıyla adının önemi yitirildiğinden dolayı Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisinin ismini Komünist Parti olarak değiştirdi. Ve bunlardan sonra Barış, ekmek ve adalet" istiyoruz ve "Tüm İktidar Sovyetler'e" sloganıyla harekete geçti.1 Mayıs 'da Dışişleri Bakanı Milyukov müttefiklere savaşa devam edileceği hakkında taahhüt verdi.Petrogad Sovyet bu açıklama üzerine üzerine halkın aldatıldığını yazan bildiri kağıtları dağıttı.Rus cephesindeki Alman ordularının batı cephesine kaymasını istemeyen İtilaf Devletleri'nin baskısıyla alınan bu karar halkta tepkiye sebep oldu ve protesto edildi.4 Mayıs 'da başlayan gösterilerde "kahrolsun geçici hükümet" ,"Milyukov istifa " ,"bütün iktidar Sovyetlere" sloganlar atılar.Bu gösteriler Moskava'da da gerçekleştirilmiştir.Temmuz'da Almanlara düzenlenen başarısız saldırdan sonra 500,000 işçi Geçici Hükümetin istifasını istedi.Bunun ardından Sovyetlerin olan Oetrograd Garnizonu'nun çağrısıyla asker ve işçiler Geçici Hükümet alehine prostestolar düzenledi . Gösteriler sonucu 56 kişi ölmüş ve 560 kişi de yaralanmıştır. Sovyetler tektikçi olarak bakanları suçladı.Bu dönemde ekonomi felakete gidiyordu . Ülkenin dış borcu 50 milyar rubleyi [2] aşmış durumdaydı.Temmuz'da özellikle Bolşeviklere karşı baskı artırıldı ve Pren Lvov istafa etmişti . Prensin yerine Aleksandr Kerenski Geçici Hükemet'in başkanı oldu . Ama politikaları aynı Çar'da olduğu gibiydi. Hükümetten izinsiz olarak bildiri dağıtılması ve miting yapılması yasaklandı. Lenin hakkında idam kararı çıkarıldı. Bu karar üzerine Lenin güvenlik amacıyla Finlandiya'ya iltica etti. Ancak Bolşevikler üzerinde tutuklamalar ve yargısız infazlar arttı. Troçki başta olmak üzere çok sayıda Bolşevik tutuklandı.Petrograd'da Çarlık Ordusu komutanlarından Lavr Kornilov komutasındaki Kazak Ordu'su ile darbe yapmaya kalmış.Kerenski olayın ucunun onu bulacağını anladı ve Bolşeviklerden yardım talebinde bulundu.Şehirlerdeki Bolşevik işçi ve askerler Kornivol aleyhine eylemler gerçekleştirdi. Bolşevik Parti Merkezi, Kornilov 'un durdurulması için çağrı yaptı . Bu çağrıdan sonra Bolşevik Kazak Askerlerinin provagandası yüzünden ordu dağıldı ve darbe gerçekleştirilemedi . Bundan ötürü Bolşeviklerin saygınlığı artı ve bu yüzden daha çok desteklenmeye başlandı. Trotoskş kefaletle serbest kalınca Petrograd yönetimini ele aldı. Lenin gizli bir şekilde Petrograd'a gelip devrimi organize etmeye başladı.
Eylül ve Ekim aylarında 1,000,000'dan fazla işçi Geçici Hükümeti protesto etti. İşçiler fabrikalrdaki yönetimi ele aldı ve üretim ile dağıtımı denetlemeye başladı. Ekim 1917’ye gelindiğinde kırda da benzer bir durum vardı. Büyük toprak sahiplerine karşı köylüler 4000'den fazla ayaklanma eylemi gerçekleşti. Geçici Hükümetin büyük toprak sahibi zengin köylüler olan kulakların isteklerine göre hareket etmesi ve ayaklanmaları bastırmak için askeri birlik göndermesi yoksul köylülerin de toprakların kendilerine verileceğini söyleyen Bolşeviklere destek vermesine sebep oldu.Cephede, şehirlerdeki garnizonlarda ve savaş gemilerindeki askerler ve bahriyeliler de açıkça Geçici Hükümeti tanımadıklarını ilan etti ve seçilmiş temsilcilerini Sovyetlere göndererek iktidarın alınmasından yana görüş bildirdi. 10 Ekim günü Bolşevik Merkez Komitesi Lenin başkannlığında silahlı ayaklanmayı tartışmak için toplandı .Toplantıda ayaklanmaya olumlu bakıldı .Bu sırada devrimin gerçekleşeceğini farkeden Kerenski Devrimci Askeri Komite'nin tüm üyelerinin tutuklanmasını emretti. Ama artık tam anlamıyla oteritesini kaybetmiş hükümetin başkanının emrini yerine getirecek az sayıda asker kolayca püskürülmüştür. Devrimci Askeri Komite, Rusya halkına yayınladığı bildiride demokratik bir barış ve üretim mekanizması üzerinde işçi denetimi için Sovyetlerin tam iktidar olacağı bir devrim çağrısı yaptı.24 Ekim'de 1917'de Bolşevikler , Pentrograd'da Geçici Hükümete kaşı harekete geçti . Cezaevlerindeki Bolşevikler salındı . 25 Ekim'de 10000 Kızıl Muhafızlar[3} tüm hükümet binalarını ve stratejik mevkiileri ele geçirdi. Vlademir Stankeviç'in yönettiği askerler karşı direnişe geçsede Bolşeviklere karşı başarılı olamamıştı.Aynı günün gecesinde Bolşevikler, Hükümetin Sarayına saldırdı ve bu saray 8 Kasım'da düştü. Hümükümetin üyeleri hapse atıldı. İktidar fiilen alındıktan sonra toplanmakta olan ve çoğunluğunu Bolşevik ve müttefikleri olan Sol SR vekillerinin oluşturduğu II. Tüm Rusya Sovyetler Kongresi'nde iktidarın Lenin önderliğindeki Bolşeviklere bırakıldığı ilan edildi.
 |
| İç Savaş sırasında Lenin tarafından yönetilen Kızıl Ordu. |
Peki Ama Bu Devrimin Sonuşları Ne?
- Bu devrimin sonuçları şunlardır:
- -Sovyetler Birliği oluşturlmuştur.
- -Kerenski'nin Hükümeti devrildi.
- -Kerenski'nin Hükümetindeki üyeler hapise atıldı.
- -Romenow Hanedanlığı son bulmuştur.
- -Rusya 1 . Dünya Savaşından çekildi.
- -Almanlar , ağır bir barış antlaşması sundu ama 1.Dünya Savaşında mağlup oldukları için geçerli sayılmadı.
- -Laik sisteme geçildi.
 |
| Ekim Devrimi sırasında Lenin'i resmeden Sovyet pulu (1987) |
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
[1] : Otokrasi, monarşinin bir çeşididir. Yönetici, bütün siyasî yetkileri tek başına elinde bulundurur. Fakat monarşinin aksine yönetim miras yoluyla kalmamış kişi tarafından ele geçirilmiştir.
[2] : Rus para birimi.
[3] : 1917 Rus Devrimi sırasında oluşturulmuş silahlı işçi grupları. Bolşevikler tarafından Mart 1917'de kurulmuş olan bu birlikler Fabrika Kurulları çatısı altında örgütlenmişlerdi.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Kaynakça :
- Wikipedia
- https://www.bilgio.net/1917-ekim-devrimi-nedir-ozellikleri-nedenleri-ve-sonuclari-nelerdir/
- http://tarihonline.blogspot.com/2008/09/bolsevik-devriminin-sebebleri.html
- https://www.frmtr.com/tarih/6839853-carlik-rusyasi-nin-yikilisi-ve-bolsevik-ihtilali.html
- http://www.mavirize.com/bolsevik-ihtilali-7-kasim-1917-nedenleri-ve-sonuclari-nedir-vikipedi.html
- https://www.delinetciler.org/showthread.php?t=83639
- http://www.tarihiolaylar.com/tarihi-olaylar/ekim-devrimi-bolsevik-ihtilali-169
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Yazar : AntiVerf
Bize ulaşmak için :
Yorumlar
Yorum Gönder